Nhaurirano pamusoro pe "chiedza" zvigadzirwa uye zvinwiwa “zvisina shuga” yadzoka pajekerere zvichitevera yambiro kubva kuWorld Health Organisation (WHO). Sangano rinotiyeuchidza kuti, pasinei nemukurumbira wavo se "utano," zvigadzirwa izvi hazvisi nzira shoma yekuderedza uremu, uye hazvina kusununguka kubva pamigumisiro yepakati uye yakareba.
Panguva ino, Mexico yakaita danho rayo Nezvibvumirano zvekudzikisa shuga muzvinwiwa zvinwiwa uye kudzikisira kushambadzira kwakanangana nevadiki, uku uchisimudzira Zero uye Chiedza shanduro. Danho racho rinovhurazve gakava: Kuderedza shuga nekuitsiva nezvinotapira ndiyo nzira yakachengeteka yeruzhinji here?
Zvinotaurwa neWHO nezve "chiedza" zvigadzirwa uye zvinotapira
Kubva 2023, WHO inopa zano pamusoro pekushandiswa kwe zvisiri-shuga zvinotapira (NSS) nokuda kwekudzivirira uremu kana zvinangwa zvekudzivirira zvirwere. Mukutungamira kwayo, sangano rinosimbisa kuti hapana mabhenefiti akasimba akaonekwa uye kuti pane zviratidzo zvengozi kune hutano hwemoyo.
Mharidzo yakakosha ndeye kuderedza kutapira chikumbaridzo mukudya kubva paudiki uye Koshesa chikafu chine shuga dzinongoitika dzega, semichero, pane kuedza “kutsiva” nezvimwe zvinotapira.
Matanho muMexico: zvibvumirano nemakambani ekunwa zvinyoro uye kutonga kwekushambadzira
Iyo Undersecretary yeKubatanidzwa uye Kuvandudzika kweBazi rezvehutano, Eduardo Clark García, yakazivisa chibvumirano nevanotengesa mabhodhoro makuru—kusanganisira Coca-Cola—kuti kuderedza shuga ne30% mugore rimwe chete uye kubvisa kushambadza kwakanangana nevana nevachiri kuyaruka.
Mukuwedzera, zvinotarisirwa bvisa ads kubva mumharidzo huru uye kupa kutarisisa kukuru kune Zero uye Chiedza shanduro. Clark akasimbisa kuti, kunyangwe ivo vasina kukuvadza, “Dzinokuvadza zvishoma pane dzine shuga”, uye iyo inogona kuva nemutengo wakaderera. Mutungamiriri Claudia Sheinbaum akacherechedza kuti Cofepris ichaongorora kutevedza yezvisungo.
Chinwiwa mitero uye maitiro avo pachikwama chako
Dare reVatevedzeri rakabvumira kuwedzera IEPS ye zvinwiwa zvine shuga kubva pa1.64 kusvika 3.08 pesos parita, nepo avo vanoshandisa zvinotapira vaizoderedzwa kusvika 1.50 pesos parita. Chiyero ichi chichiri kuda kuenda kuburikidza neSeneti uye inogona kuita kuti bhodhoro re3-litre riwedzere kudhura muhuremu hwakasiyana panosvika 2026.
Iyi nzira yemari inoenderana nekurudziro dzepasirese: WHO yakaona izvozvo mutengo unowedzera kusvika ku20% muzvinwiwa zvine shuga zvinowanzo shandura kuita madonhwe akaenzana mukunwa.
Uchapupu hwesainzi huri kuongororwa
Ongororo yeWHO yakavakirwa pa zvidzidzo zvinopfuura 280 izvo zvisingawani mabhenefiti akasimba ezvinotapira zvekurasikirwa nehuremu uye anonongedza kune zvinokwanisika zvinongedzo nazvo Type 2 chirwere cheshuga, hypertension, uye chirwere chemoyo kana kushandiswa kwayo kuchiwedzerwa nekufamba kwenguva.
Mukufanana, iyo International Agency for Research on Cancer (IARC kuwedzera) vanokwanisa muna 2023 kusvika aspartame se "zvichida carcinogenic" (Boka 2B), zvichibva pauchapupu hushoma muvanhu nemhuka, dzine zviratidzo zvekukuvara kwechiropa.
Tsvagiridzo haina kumira pane imwe komboni kana: Sucralose, saccharin, acesulfame-K uye stevia Izvo zvinosanganisirwa muzvidzidzo pamusoro pezvavanoita paintestinal microbiota uye metabolism, nzvimbo dzakakosha dzehutano hwenguva refu.
Pepa muTranslational Medicine (Kukadzi 2024) rinoratidza kuti Aspartame inogona kushandura maruva emudumbu uye kukurudzira kuzvimba uye kukuvadzwa kwechivharo chemukati, icho, kana chakasimbiswa, yaizowedzera njodzi yegomarara remukati.
The French cohort zvakare inomira pachena NutriNet‑Santé (PLOS Mushonga, 2022): nevanopfuura 102.000 vatori vechikamu, yakaona kuti avo vaidya yakaderera-calori zvinotapira zvinoratidzwa. mukana we13% wepamusoro wegomarara, kunyanya mazamu ane chokuita nokufutisa.
Uduku uye zvinwiwa “zvevana”: Yambiro yaProfeco
MuMexico, iyo Federal Consumer Protection Agency (muporofita) yakatora pfungwa muna Kubvumbi 2025 kusvika zvinwiwa zvakanangidzirwa kune vadiki zvine zvinotapiraPazvigadzirwa makumi mashanu nechimwe zvakaongororwa, makumi matatu nechimwe zvaive ne sucralose, acesulfame-K, kana stevia.
Sangano iri rakayambira kuti mishonga iyi inogona kukanganisa insulin senitivity uye kusimudza glucose yeropa, saka yakakurudzirwa kuti irege kushandiswa kwayo nguva dzose muhuwandu hwemwana uye kunatsiridza hydration maitiro nemvura uye unsweetened sarudzo.
Zvinonzi nenyanzvi kuderedza kutapira
Kupfuura mitemo yezvemari nekuvandudzwa, iyo Transversal Council iri dzidzisa mukanwa kuti usatapira. Izvi zvinosanganisira kudzidza kuverenga mavara, koshesa mvura nechikafu chitsva, uye kuderedza zvinwiwa nezvikafu nezvinotapira, zvingava zvine shuga kana kuti kwete.
- Mvura sechisarudzo chikuru Zuva nezuva.
- Sarudza michero yakazara panzvimbo yejusi kana zvinwiwa zvinonaka.
- Zvishoma nezvishoma kuderedza kutapira mukofi, tii uye yogati.
- Dzivisa kushambadza kunonangana nevadiki semucherechedzo wekutenga.
Nekutarisa nezvehutano hweveruzhinji, humbowo huripo hunoratidza izvozvo "Chiedza" zvigadzirwa hazvisi mhinduro isingakuvadzi uye kuti zano rinonyanya kushanda nderokudzikisa kutapira kwese mukudya. Matanho muMexico - kushomeka kweshuga muzvinwiwa zvinwiwa, miganho pakushambadzira, uye kugadzirisa kwemari - ari kufamba nenzira iyoyo, asi WHO inotaura izvozvo. Hazvina kukwana kutsiva shuga nezvinotapira: Chinokosha ndechekushandura zino rako rinotapira uye kusimbisa mamwe maitiro echisikigo.